paidovento

Esta anotación é resesa, tíñaa gardada como borrador e non me decidín a publicala ata hoxe, cando hai tres días que  “xa está todo o peixe vendido“:

O venres houbo manifestación no Porriño. Non tiña ganas de ir, pero fun. Fun porque me parece inxusto que se deteña algo que funciona, fun porque me parece inxusto que o mundo se rexa só polos cartos, fun porque hai que dar a cara fronte ao clientelismo político, fun porque hai que ter principios neste ermo de ideas, fun porque hai que ter dignidade…

Pero non fun só, acompañoume o preadolescente do meu fillo, queixándose por camiñar, queixándose porque quería xogar coa nintendo e, sobre todo, queixándose polas ganas de mexar que tiña. Mais non houbo caso, ao final aturou ben o apretón ata a casa.

Pois iso, fun, ou mellor dito, fomos!

Logo dunha fría véspera de Reis ben aproveitada (camiñada polo monte de mañá e visualización da cutre cabalgata deste ano pola tarde), tocou cea en familia e, xa ben entrada a madrugada, houbo que cumprir co ritual da preparación de agasallos para os cativos, e para os que non o son tanto. Entre os paquetes había un xogo de “magia borrás” (algúns enredos parecen eternos) para o fillo maior, e agora non para de perseguirnos pola casa para facernos unha demostración das súas facultades harripotianas. Tamén deixaron mochilas escolares, libros, algunha boneca… e un chándal para o que subscribe, que boa falta lle ha de facer para baixar o colesterol acumulado nas paparotas familiares. Quixera tamén contar cun paquete de paciencia, un lote de constancia e un saco de coraxe para pararlle os pés ao Feijoo na súa intención de borrarnos lingüisticamente do mapa, mais por moito que remexín non os atopei (igual non os precisaba). O dito, acabaron as festas, que non era sen tempo.

Xa teño dito que, a pesar das canas, aínda conservo esa ilusión infantil do Nadal. As xuntanzas familiares, o frío, as rúas iluminadas e ateigadas de xente, as vacacións que disfrutamos algúns, a ledicia dos nenos… Pero hai outras circunstancias destas datas que me rebentan: o afán consumista, as compras de última hora, a hipocrisía dos que teñen cartos e non os soltan, os anuncios da caixa boba… Falando de anuncios, os que non aturo son os de colonias, perfumes e outras herbas. Á parte de monopolizar, xunto cos xoguetes, as franxas publicitarias, cada vez máis amplas, da tele, son horrorosos (coa súa voz en off en inglés ou francés, cos seus figuríns machos ou femias, con esa estética cursi…) O certo é que os perfumes arrecenderán, pero os seus anuncios a min xa me feden.

E se teño que escoller algún, quédome con este:

Así, coma quen non quere a cousa, organizado coma quen di dun día para outro, xuntáronse os grupos folklóricos do Porriño diante da casa do concello. Gaiteiros, pandereteiras e bailadores espontáneos alegraron, e moito, a gris mañá invernal do domingo. Nun ambiente amigable e case familiar tocaron e cantaron dúas ou tres pezas cada un, e ao final xuntáronse todos nun estourido musical de tradición e festa. No público o que máis e o que menos tiña amigos e familiares entre os artistas (non é de estrañar, coa de xentiña que eran); eu mesmo tiña a miña dona aturuxando por alí coa pandeireta na man. Foi bonito velos, escoitalos e comprobar que nisto da música tradicional aínda hai “canteira”.

Xa leva un tempo con nós, seguramente máis do que cremos. É un sapo, e deixouse ver nas pasadas noites, cando a temperatura e a humidade lle prestaban. Agora, ao arrefriar o tempo, non sae (ou iso pensamos). Unha das veces nas que paseou por diante da porta non estaba só, un sapiño pequerrecho ía con el (ou ela), pero parece que o cativo pillou un susto ao vernos e non saíu máis. O caso é que a min estes bechos non me gustan e, como tampouco quero matalo, tentei cazalo o xoves pola noite co caldeiro da fregona e mailo recolledor de lixo (xa podedes imaxinar o patético da escena). Por suposto, non o collín e o pillabán agochouse. Agora ando a ver se merco un ganapán e son capaz de sorprendelo antes de que durma todo o inverno e volva visitarnos na primavera. Tamén descubrín que non lle gustan as fotos, así que o único que puiden conseguir foi sacar a entrada da súa casa. Cago no sapo…!

Foi a fin de semana anterior á “manifa” de Compostela. Marchamos o domingo de mañá e viñemos o luns (“a pilarica”) pola tarde. Eramos unha boa tropa (8 adultos e 8 nenos), pero apañámonos ben e disfrutamos “a tope” do monte.

A primeira ruta que fixemos foi a dos muíños do río Mao, case toda ela á sombra, de agradecer coa calor que facía. Son aproximadamente unha ducia de muíños en bastante bo estado.

Ese mesmo día, logo de deixar os rapaces a bo recaudo nas augas termais de Riocaldo, subimos á beira das fervenzas do Castro Leboreiro. Percorrido apto para cabras e algún aventureiro trasnoitado coma nós, pero realmente o esforzo paga a pena (como non levaba cámara, a foto roubeina da páxina do parque natural).

O domingo de mañá fixemos a ruta da ermida do Xurés, decatándonos de que se adoita percorrer en cabalo por mor das numerosas bostas que iamos esquivando. O vieiro ten unhas fermosas vistas da contorna. Unha mostra é a alvariza da foto. As alvarizas construíanse para gardar as colmeas dos animais salvaxes, fundamentalmente dos osos. Normalmente teñen planta circular, aínda que a desta é rectangular.

Antes de rematar o camiño, descansamos no adro da ermida á sombra de centenarios carballos  co tronco oco. Contaxiado do espírito montañés, subín ao campanario e tirei a foto da cabeceira, na que se ve a aldea de (espero non equivocarme) Vilameá.

E, como aínda nos quedaban pilas, á tarde paramos na aldea de Cela, cuxa orixinalidade vén dada pola mestura de penedos e casas. Moitas destas construíronse ao abeiro das rochas, configurando unha paisaxe ben curiosa.

Un chisco cansos, agora si, emprendemos a viaxe de volta coa leda imprensión de ter aproveitado o tempo.

Aló polos anos 50, 60 e 70, cando un emigrante traía un bo coche para ensinalo na súa terra, os seus veciños soían comentar “Carallo! Vaia aiga!”. Aplicábaselles esta denominación aos coches de boa marca e, máis que nada, grandes. Non eran “aigas”, por exemplo un 600, un 850… Estes eran “cochiños”. Pois ben, esta semana recibimos con ledicia o coche novo (un 308 HDI de 136 CV) e despedimos con tristura o vello (un escort 1.6 16v de 90 CV). Ogallá o novo nos dea tantas satisfaccións coma o vello.

Para moitos serán cochiños, mais para nós son sen ningunha dúbida “aigas”

OLA!

ADEUS!

Acabo de ler a nova de que X. Luis Barreiro, presidente da RAG, cantoulle as corenta ao “amigo” Feixó, pola cruzada anti-galega na que se embarcou a Xunta. E iso aconteceu ao recibir o premio “Celanova, casa dos poetas”. Pouco antes, a unhas ducias de quilómetros de alí, tiraba eu esta foto, na romaría dos Milagres (concello de Baños de Molgas) a onde cheguei a pé dende Allariz, máis por deporte ca por devoción mariana. O caso é que me chamou a atención atopar o cartel deste home escrito en galego, con erros, si, pero en galego. E lembrei entón o fermoso poema de Celso Emilio (celanovés el) que comeza así:

Chove, chove na casa do probe

e no meu corazón tamén chove.

Seguro como estaba de que o señor non recibira ningunha subvención de Política lingüística polo rótulo, boteille unhas moedas e marchei.

Vai para oito meses, case unha preñez, que encargaramos a gaita do rapaz. Xa leva estudando gaita un ano, pero ata agora usaba o que lle chaman a “frauta-gaita”, é dicir, unha frauta doce cun furado a maiores, que semella o punteiro. Onte por fin fomos buscar a “ghrileira” ao obradoiro dun coñecido, e dende entón o seu peitiño de 11 anos non para de traballar tentando encher o fol. Ás veces formamos un dúo, póñome eu a soprar e el a tocar, e non queda mal. O mozote está moi contento, e non é para menos, porque…

O gaiteiriño sin gaita

non ten donaire nin sal;

fai coma a muller sin roca

que maldita cousa val.

(Poesía popular galega, La Voz de Galicia, 2001)

(Obsérvese que a copla é un chisquiño machista, coma case todas as tradicionais)

Cando xa estaba convencido de que o Voluntariado en defensa do monte galego morrera co pasado goberno, hai un mes recibín un e-mail no que se me convidaba a reanudar as tarefas de vixilancia (o ano pasado comezaramos en maio). Pois hoxe comecei por fin (ben se ve que o tempo deste verán axudou a escusar a miña presenza, e a doutros, nos montes). A ruta transcorreu polo monte Aloia con pouco éxito de asistencia, só eramos catro “voluntas” mais dous coordinadores, pero as fermosas vistas e a animada conversa liquidaron rapidamente a mañá. O protocolo de actuación, por chamarlle dalgún xeito, foi o mesmo que en anos anteriores; o que cambiou foi a rotulación do material, nas viseiras non trocaron nin sequera a cor, pero si a lenda (a da esquerda é a vella e a da dereita a nova, of course). E así van as cousas, o importante é que non haxa lumes.